Oefeningen Reisgenoten {voluit}

ZIJN

Getijdengebed (rg003)

In vele geloofstradities kent men het getijdengebed. Wikipedia zegt er het volgende over: Het Getijdengebed (lat. Liturgia horarum ook bekend als getijden, koorgebed, heilig officie, uren, horologium (in de oosterse en orthodoxe kerken) of breviergebed) is het dagelijkse officiële publieke gebed van de Rooms-Katholieke Kerk. Het is een canonieke verplichting voor monniken, monialen en geestelijken met hogere wijdingen. Het getijdengebed fungeert als antwoord op de vraag van Jezus Christus aan zijn leerlingen om zonder ophouden te bidden. Het gebed bestaat uit de 150 psalmen toegeschreven aan Koning David aangevuld met hymnen, kantieken en lezingen. Het kan worden teruggevoerd op het dagelijkse joodse gebed en is ook bij andere christelijke kerken bewaard gebleven.

Uitdaging:

Ga deze maand experimenteren met een morgen- of avondgebed.

Dit kan door een boek te kopen waarin de getijdenteksten worden uitgeschreven. Hier enkele tips:

Bid, Luister, Leef – Rick Timmermans

Mijn getijdegebed – Elise Lengkeek

Common Prayer – Shane Claiborne

Of zoek een getijdengebed online, meer info hier, en hier.

Lectio Divina (rg103)

Dit is een vorm van bijbellezen met met wortels tot in de oude kerk. Het kenmerkt zich door een meditatieve, rustige en biddende stijl. Meestal zijn we bij het lezen van een bijbeltekst veel bezig met ons verstand door de tekst te willen uitleggen. Of we zijn gehaast omdat een bijbeltekst niet altijd makkelijk is. Of we vinden het gewoon saai.

Jos Douma, een autoriteit op het gebied van spirituele oefeningen, legt in enkele pagina’s uit wat Lectio Divina is en hoe je het kunt beoefenen. Zijn onderstaande schema is daarbij handig:

Lectio – LEZEN: hardop lezen, schrijven, memoriseren, analyseren, uitleggen

Meditatio – OVERDENKEN: persoonlijk maken, doordringen, waar raakt dit mijn leven en dat van anderen

Oratio – BIDDEN: luisteren en antwoorden, smeken, vragen, klagen, zoeken, verlangen

Contemplatio – AANSCHOUWEN: wijsheid, stilte, liefde, gezegend worden, ziel, de glorie van de Heer

Lees hier wat Lectio Divina is.

Reisgenoten: doe deze maand 3x een lectio divina!

Meer studeren: volg deze link.

Mini Pelgrimage (rg 203)

Pelgrimage is een oer-christelijke spirituele oefening. Het is een soort reis waarbij de persoonlijke transformatie van de pelgrim centraal staat. Bekend is het gezegde: het gaat om de de reis en niet om de bestemming. Veel pelgrims lopen dan ook een stuk van een tocht en zijn eigenlijk niet bezig met de eind-bestemming.

In deze opdracht ga je zelf een mini-pelgrimage ontwerpen in je eigen omgeving. Het doel van dit ontwerp is dat je zelf creatief aan de slag gaat met verschillende onderdelen van een spirituele reis. De fysieke route weerspiegelt een spirituele route. De weg naar buiten valt samen met de weg naar binnen.

Stappen in het ontwerpen:

  1. Ga kijken in je omgeving en zoek naar plekken die een symbool kunnen zijn. Voorbeelden:
    1. Een boom waarbij de wortels, de stam of takken, de vruchten een betekenis hebben. (geworteld zijn, vruchtdragen, verbinding tussen hemel en aarde etc)
    2. Een vervallen huis of rommelige plaats: wat is er toe aan renovatie (onrecht, gebrokenheid)
    3. Een kruispunt (keuzes maken in het leven)
    4. Een waterpartij (geloof als lopen over water, iets in het water werpen waar je afstand van wil doen)
    5. Een drukke plaats (wat is een storende afleiding in je leven, wat is je bron van onrust of chaos?)
    6. Een kunstwerk (een vraag passend bij het kunstwerk in kwestie)
    7. Een vergezicht (vraag over visie of eeuwigheid)
    8. Een hek (vraag over een blokkade of hindernis in je leven)
    9. Etc.
  2. Beschrijf of je op die plaats een spirituele vraag kunt stellen of een symbolische handeling kunt doen, zoals een steentje ergens op leggen ter herinnering aan iets of iemand, het breken van een tak om ergens mee te breken, een paar minuten stilte in acht nemen, een kaars aansteken, een wens uitspreken etc.
  3. Teken de route met de stadia en vragen/handeling op een A4 of in een boekje.

Daarna is het mogelijk de mini-pelgrimage samen met je groep of anderen te lopen en je ontwerp uit te voeren.


Boekentip: Heilige Onrust – Frits de Lange – over pelgrimage.

Hier enkele recensies.

Gebed (rg303)

In deze oefening gaan we enkele vormen van gebed bekijken.

1) Zegenbedes uit de monastieke traditie. In verschillende monastieke tradities zijn er verschillende gebeden doorgegeven. Het is de vraag of ze echt teruggaan op de grondlegger zelf, maar dat doet niets af aan de waarde van de tekst. Gebruik de tekst van bijvoorbeeld St Patrick of Franciscus in een persoonlijk ochtend- of avondgebed. Of lees het voor in een groep. Het kan je spirituele leven verdiepen door niet zelf woorden te hoeven verzinnen, maar meedoen in de liturgie die eeuwen oud is!

Opdracht: zoek uit deze link een inspirerend gebed en maak het je eigen

2) Gebed al het vragen om een mogelijkheid die God schept. In de film Evan Almighty zijn twee scenes waarin gebed centraal staat. Het “gebed” van Evan en een antwoord van God aan de Evans vrouw. Wat leer je uit het antwoord van God en zie je dit terug in je eigen leven?

Evans “gebed”:

Gods antwoord

Feest (rg403)

Een van de minst gewaardeerde spirituele oefeningen van “zijn” is het feest. Misschien komt het door cultuur waarin feest werd gezien als “werelds” of zelfs “zondig”. Volgens de Amerikaanse theoloog Harvey Cox is feest een van de belangrijkste momenten van het ervaren van God midden in onze werkelijkheid.

Om dit te snappen moet je begrijpen dat bij de ervaring van God als feest er twee lijnen bij elkaar komen: de hemel komt op aarde en dit betekent in religieuze termen: God zegt “ja!” tegen de werkelijkheid, tegen onze wereld, ons leven, onszelf.  De tweede lijn is dat het verleden en de toekomst samenvallen in het nu. Waar we vandaan komen, onze geschiedenis, overwinningen en falen, goede en slechte herinneringen, maar ook onze verwachtingen of vrees, hoop of wanhoop, visie of uitzichtloosheid… God zegt eerst “ja!” tegen het heden.

Daarom vier je een bevrijdingsfeest, een geboortedag of oud en nieuw. Of een feest om je bestaan te vieren of een gebeurtenis. Er is een overgangsmoment van het ene naar het andere. De werkelijkheid is of wordt anders. Het feest zelf is echt even stilstaan. Je hoeft even niets te worden, je mag zijn in het moment. Je hoeft je leven of je wereld niet te veranderen zijn wie je bent met de mensen zoals ze zijn. De gekke buurman, je gecompliceerde vriend en je altijd fijne familie.

Opdracht: Vier een feest met het bovenstaande in gedachte. Let daarbij op drie aspecten van feestvieren. Ken je deze nog niet, ga er dan mee oefenen!

1) Je feest is overdadig! Overdrijf in je gedrag, verkleedpartij, dans, drank en eten. Geef geld uit, verbouw de boel en maak je geen zorgen over de rommel, het uitzinnige gedrag of de niet-normale uitingen. Test: Als een feest braaf in een kringetje op stoelen met koffie en een gesprek is, dan doe je eigenlijk iets niet goed.

2) Je feest zegt ergens “Ja!” tegen. Je feest is niet zomaar voor de lol op vrijdagavond omdat je toch niets te doen hebt. Je viert het leven, de vriendschap, een diploma of nieuwe baan. Of je viert ondanks het leven en deelt in het feest de hoop en vriendschap ondanks moeilijke omstandigheden.

3) Je feest kent het karakter van “nevenschikking”. Het is niet zoals andere momenten maar echt anders. Het is er ook niet elk weekend, maar uitzonderlijk. Het schept echt een contrast met het normale ritme van het leven. Iedereen mag ook weten: het is een speciaal moment.

Leestip: Het Narrenfeest – Harvey Cox (vaak nog tweedehands verkrijgbaar)

—–

VERTELLEN

Heaven & Earth (rg004)

In de theologie is er steeds meer aandacht voor de betekenis van hemel en aarde en vooral het feit dat dit geen twee gescheiden werelden zijn. Ook de betekenis van de tempel speelt hierin een belangrijke rol als raakpunt tussen hemel en aarde.

Uitdaging: kijk het filmpje en ontdek iets nieuws.

Wil je meer weten over Heaven & Earth, ga dan naar de website van The Bible Project over dit onderwerp.

Download de gratis PDF over Heaven & Earth.

Of lees mijn serie over tempel-theologie voor nog meer diepgang of kijk de video presentatie voor Lazarus.

Hero’s Journey (rg104)

Joseph Campbell heeft de bekende “Hero’s Journey” theorie vormgegeven. De theorie gaat over de reis die de held maakt van de bekende wereld naar de onbekende wereld en terug. De reis bestaat uit verschillende stadia en deze stadia komen voor in talloze verhalen, mythen, boeken en films. De held, de karakters in het verhaal, de stadia en gebeurtenissen zijn zogenaamde “archetypische” onderdelen uit het leven van mensen in het algemeen.

Vragen:

– Bijbelse Hero’s on a journey: wat zie je terug van Campbell’s theorie in bijbelse verhalen, wat zijn de varianten?

– Je eigen Hero’s Journey: waar sta je zelf? Welk avontuur ga je aan? Welke stadia herken je zelf?

Wie was Jezus? (rg204)

In de theologie is er de laatste jaren veel bekend geworden over de historische Jezus. De kennis uit het jodendom uit de eerste eeuw heeft ons namelijk heel veel achtergrond informatie gegeven over de tijd van het nieuwe testament. We kunnen nu veel beter begrijpen wie Jezus was in zijn historische context.

En dit begrip over Jezus kan nogal wat impact hebben op je geloof. Sommigen spreken zelf van een paradigma wisseling of een nieuwe bekering. Een van de meest invloedrijke nieuw testamentici is N.T. Wright. Hij heeft een aantal lezingen gegeven (en heel veel boeken geschreven over de historische Jezus). Hieronder vier beroemde lezingen.

Opdracht: luister minimaal de eerste lezing.

  1. Jesus and the Kingdom
  2. Jesus and God
  3. Jesus and the Cross
  4. Jesus and the World’s true light

Boekentip: Re:Mission door Andrew Perriman. Zie hier een samenvatting.

Metaforen (rg304)

Om je verhaal van geloof opnieuw te vertellen is het goed om te zoeken naar nieuwe metaforen. Geloof en gelovige zijn veel gebruikte woorden maar leiden vaak tot verwarring. Er zijn ook andere woorden mogelijk, zoals spel en speler, dans en danser, ritme en muzikant.

Opdracht: onderzoek alternatieve woorden op over geloof te kunnen spreken. Oefen deze woorden in je omgeving. Pakken mensen je nieuwe woorden op? Wat kun je er van leren?

1) Rob Bell – Rhythm – over geloof als muziek.

2) The Dubliners – Lord of the Dance – over geloof als dans.

Check hier een mooie uitleg door Reinier Sonneveld op Lazarus over geloof als dans.

3) Homo Ludens. Proeve ener bepaling van het spelelement der cultuur

(Johan Huizinga 1938, samenvatting door Nienke Muurling)

“Het spel bindt en verlost. Het boeit. Het bant, dat wil zeggen betovert. Het is vol van die twee edelmoedigste hoedanigheden, die de mens in de dingen kan waarnemen en zelf kan uitdrukken: ritme en harmonie” (Huizinga 1997 [1938]: p.25)

In Homo ludens stelt de historicus Huizinga dat spel ouder is dan cultuur. Hij gaat in zijn boek dan ook niet zozeer op zoek naar de plaats die spel inneemt te midden van andere cultuurverschijnselen, maar vraagt zich af in hoeverre cultuur zelf een spelkarakter heeft: cultuur begint niet als spel en niet uit spel, maar in spel (ibidem: p.102), en dan met name in wedijverend spel waarbij “..dan tijdelijk de wedkamp het cultuurleven overwoekert en als het ware zijn ludiek, zijn gewijde en zijn culturele waarde verliest…” (ibidem: p.102). Huizinga onderscheidt zes spelkenmerken.

Spel is op de eerste plaats vrij. Zodra het verplicht is, is het geen spel meer. Spel is een vrijwillige bezigheid en heeft te maken met vrijheid. Voor de volwassen mens is het een functie die hij ook zou kunnen laten. Spel is overvloedig en wordt noch door fysieke nood noch door morele plicht opgelegd. Pas op het moment dat spel een cultuurfunctie wordt, raken begrippen zoals moeten, taak en plicht eraan verbonden.

Het tweede spelkenmerk is serieus. Spel is niet alledaags, niet banaal. Het is niet het ‘gewone’ leven, maar het is een uittreden daaruit in een tijdelijke sfeer van activiteit met eigen strekking. Het is een verpozing en het versiert het leven. Bovendien wordt het in opperste geconcentreerdheid gespeeld. In religie heet deze opperste concentratie devotie, toewijding. Spel kan als gewijde handeling het heil van een groep dienen.

Een spel is ook begrensd en afgesloten. Dit is het derde spelkenmerk. Het ‘speelt’ zich af binnen grenzen van tijd en plaats en heeft daarmee een focale werking. Het is gefocust op een bepaalde tijd en plaats, waarbij de aanwezigheid van de spelers een vereiste is. Zodra het spel gespeeld is, blijft het als een schat in de herinnering achter, het wordt (al dan niet mondeling) overgeleverd en kan altijd herhaald worden.

Het vierde spelkenmerk is spanning. Spel is orde en schept orde. Binnen de speelruimte van speciale tijd en plaats heerst een eigen en volstrekte orde, die absoluut is. Het spel is gespannen en spanning wil zeggen onzekerheid of kans. Met een zekere inspanning moet ‘iets’ (ge-)lukken. Het resultaat is objectief gezien onbetekenend. Maar voor de spelers ligt dit anders. Zij spelen wel degelijk om ‘iets’. Niet om het materiële resultaat, maar om het ideële feit dat het spel ‘geluk-t’ is. Het gelukken is bevredigend. Spel heeft ook de neiging ‘schoon’ te zijn (aesthetische functie). Begrippen die Huizinga aan schoon verbindt, zijn spanning, evenwicht, balancering, beurtwisseling, contrast, variatie, binding, ontknoping en oplossing. Er is een streven naar ontspanning.

Het vijfde spelkenmerk is waar. Spel heeft regels, die volstrekt bindend en onbetwijfelbaar zijn. De regels klampen zich vast aan attributen waarmee de spelers een schone wereld (kosmos) creëren. Ten opzichte van de regels is geen scepticisme mogelijk. De spelers moeten de regels voor waar aannemen. Zodra een speler ze overtreedt, stort de spelwereld in. De spelbreker bedreigt hiermee het bestaan van de spelgemeenschap: hij onthult de broosheid en betrekkelijkheid van de spelwereld, terwijl de valsspeler nog wel uitgaat van de regels die waar zijn en dus mede de ban van het spel overeind houdt.

Het zesde kenmerk ten slotte is identiteit. Spel creëert een spelgemeenschap, die de neiging heeft om blijvend te worden, ook al is het spel afgelopen. Het gevoel samen in uitzondering te verkeren, samen een gewichtig ding te delen en samen zich van anderen af te scheiden, strekt zich verder uit dan de duur van een enkel spel. Er ontstaat een band van intimiteit en vertrouwdheid tussen de spelers, omdat zij allen hetzelfde ervaren en dus elkaar begrijpen. Gemeenschappen hebben een lange levenscyclus, die door de tijd heen loopt, waardoor een traditie kan ontstaan en bestaan.

Verbeelding (rg404)

De Amerikaanse oud-testamenicus Walter Brueggemann houdt een pleidooi voor “Subversive Imagination” of “Reimagination van onze wereld”.  We gaan als Reisgenoten een oefening doen in bijbelse verbeelding. Belangrijke opmerking vooraf: verbeelding of imagination is geen on-echtheid. Het is de wereld of ons leven zien zoals het moet zijn of bedoeld is. En er is continu verbeelding aan de gang, ook door krachten die tegen het goede leven ingaan of een donkere kracht dienen.

Oefening: Ga verbeelden aan de hand van de volgende stappen:

1) Wat is de dominante verbeelding van onze tijd? Denk aan: consumptie als weg tot geluk, veiligheid door geweld en uitsluiting, rijkdom als voorwaarde voor succes, schoonheid in bepaalde idealen, burgerlijk gedrag of “normaal” als een soort norm. Wat klopt er niet aan deze verbeelding en hoe kun je het ontmantelen?

2) Hoe zie de verbeelding er uit in de bijbel. Lees profetische teksten over een wereld of mens zoals God deze voor zich ziet. (Bijvoorbeeld uit het boek Jesaja)

3) Kijk nu zelf naar je eigen wereld: hoe kun je de wereld om je zien zoals God deze zou zien? Hoe zie je het goddelijke in andere mensen, hoe zie je heelheid of rechtvaardigheid in situaties waar deze nog niet is?

Vervolgens zou je iets kunnen doen, maar dat is niet de stap in deze oefening. Dit komt wel weer bij “maken” of “liefhebben” in andere challenges. Hou het vooral bij de verbeelding.

Ter inspiratie een video van Walter Brueggemann:

Uitdaging: Ontdek de vijf talen en geef deze maand iemand liefde in zijn of haar taal.

Lees hier of hier meer over de vijf liefdestalen.

Doe de test voor jezelf of laat iemand anders de test doen zodat je liefde geeft in de passende taal.

Leuke animatie:

Diversiteit (rg102)

Ga als reisgenoot je eigen buurt in kaart brengen wat betreft de diversiteit. Door goed te kijken en te luisteren is het mogelijk een meer liefdevol persoon te worden. Ontdek welke verschillen er zijn: oud of jong, rijk of arm, culturele of religieuze achtergrond.

In deze oefening hoef je nog niets te doen met je observaties. Het gaat om het kijken en luisteren naar de mensen in je buurt.

Er zijn ook digitale middelen om je buurt beter te leren kennen. Op deze website van het CBS kun je kijken hoe jouw buurt er uit ziet op de volgende factoren: bevolkingsdichtheid, saldo binnenlandse migratie, waar de meeste kinderen en jongeren wonen, eenpersoonshuishoudens, westerse allochtonen, WOZ waarde huizen, afstand kinderdagverblijf en school, bodemgebruik en de omgevingsadressendichtheid (dichtheid van activiteiten in een buurt).

Boekentip: Why Did Jesus, Moses, the Buddha and Mohammed Cross the Road? – Brian McLaren

Gastvrijheid (rg202)

Bekijk de volgende video over de theologische betekenis van gastvrijheid waarin Norman Wirzba uitlegt dat God de wereld gemaakt heeft vanuit zijn eigen gastvrijheid. Een wereld waarin voor alles en iedereen kan worden wie zijn. Dit geeft ons de verantwoordelijkheid om te kijken naar het leven als geheel en mensen in het bijzonder: wat hebben ze nodig en hoe kan ik in hun behoefte voorzien. Door onze gastvrijheid oefenen we in het worden van echte mensen

Vragen voor Reisgenoten:

– Wat leer je van de video?

– Hoe zou je de boodschap toe kunnen passen?

Opdracht:

– oefen in gastvrijheid door een maaltijd aan te bieden aan iemand buiten je vriendenkring.

new monasticism (rg302)

Shane Claiborne is -tegen wil en dank- het boegbeeld van de “new monastic movement” in de VS. Hij leeft “liefhebben” uit in plaatsen waar mensen leven in armoede. Hij geeft aan dat er een verschil is tussen “de juiste dingen over Jezus geloven” en “het volgen van Jezus”. Dat laatste legt hij uit in de volgende video’s.

Opdracht:

– bekijk de video’s

– lees het PDF over de “12 Marks of New Monasticism” en deel een les uit de video’s en PDF.

Download hier de PDF over 12 Marks of New Monasticism.

Oefenplaatsen (rg402)

De boodschap van Jezus is niet: “ga van deze aarde naar de hemel na je dood”, maar “het koninkrijk van god is nabij, bekeer je en volg mij”. Het goede nieuws is dus dat de hemel op aarde komt en in het hier en nu zijn plaats inneemt. Het lastige deel komt nu: wij zijn onderdeel van dit verhaal. Wij zijn de inwoners van die hemel op aarde. En dat worden we niet vanzelf.

Je zou eigenlijk kunnen stellen dat datgene wat we “kerk” noemen niet gaat om een club van volmaakte mensen die de waarheid in pacht hebben, maar een oefenplaats van gebroken mensen die op zoek gaan naar het goede leven. Jezus volgen wil zeggen: ga deel uitmaken van zo’n oefenplaats en ontdek steeds meer dat je genade nodig hebt voor jezelf en je omgang met anderen.

In deze challenge gaan we bewust onze omgeving zien als oefenplaats in echt mens worden.

1) Kies een plaats waar je deze maand gaat oefenen. Deze plaats mag geen comfort-zone zijn, maar moet bestaan uit mensen met verschillen, problemen, irritante eigenschappen, etc. Misschien ontdek je zelfs een club met volmaakte mensen en bij jij de irritante factor met problemen en val je op doordat je anders bent. De plaats kan een kerk zijn met lastige mensen (of een lastige jij), een buurt, een school, werkplek, vereniging, etc.

2) Ga aan een eigenschap van jezelf werken om te oefenen in echt mens worden. In eerste instantie werk je aan jezelf, je eigen tekortkomingen of karaktereigenschappen. Begin met “er zijn” voor anderen, luisteren, meedoen, je open stellen voor andermans mening, etc. Ga er van uit dat je altijd iets kunt leren van een ander.

3) Probeer in tweede instantie iets te brengen: geef hulp, bouw aan vrede of begrip. Ga er vanuit dat je geen volmaakte oefenplaats kunt scheppen, maar misschien wel iets achterlaten van wat je “zegen” zou kunnen noemen. Lukt er niets… dan is het altijd mogelijk om de mensen of situatie in stilte te zegenen, hen het beste toe te wensen.

MAKEN

#backtosender (rg001) 

Om serieus werk te maken van een schonere wereld moet er soms eerst iets veranderen in het systeem. Zo is er in Nederland nog geen statiegeld op blikjes. Veel mensen gooien ze vaak in de natuur. Behalve dat dit een morele of pedagogische oorzaak heeft (normaal doe je dat niet!) is er ook de mogelijkheid om een psychologische of economische prikkel te geven in de vorm van statiegeld.

In de actie #backtosender ga je op zoek naar blikjes die zijn weggegooid in je eigen omgeving. Daarmee maak je je eigen omgeving schoon. Maar ook is het mogelijk de producent op een ludieke manier onder “druk” te zetten om statiegeld in te voeren op blikjes.

Uitdaging: verzamel blikjes uit je eigen omgeving en stuur er enkele terug naar de producent of winkel.

Lees hier meer over deze actie

Lees hier veel gratis antwoordnummer voor het versturen van je blikjes.

Guerilla Gardening (rg101)

Waarom Guerrilla Gardening?

Omdat er veel plekken in Nederland zijn die groener kunnen. Een Guerrilla Gardener is iemand die zich inzet voor meer en mooier groen in de stad door direct de schep ter hand te nemen. In principe tuiniert deze persoon in de publieke ruimte. Denk aan plekken als verwaarloosde perkjes bij het winkelcentrum, een strook beton tussen flatgebouwen, een groenstrook tussen wegen. (bron: guerrillagardeners.nl/)

Hoe gaat het in zijn werk? Lees op de site van Guerrilla Gardeners NL de tips!

Reisgenoten oefening: voer een Guerrilla Guardening actie uit!

Hieronder een leuke TED talk over Guerrilla Guardening in de VS.


Streekproducten (rg201)

Er zijn allerlei redenen om gebruik te maken van streekproducten. Je steunt een lokale economie en geeft de boer of tuinder een eerlijke prijs. Je stimuleert een beter klimaat omdat je geen producten van ver weg hoeft te importeren. Ook krijg je verbinding met de natuur en agri-cultuur, je vergroot je betrokkenheid.

Opdracht voor Reisgenoten: Zoek een boerderij, tuinderij of landwinkel in je buurt met streekproducten en investeer in zo je omgeving. Ga bijvoorbeeld naar deze site van Landwinkel.

Een andere mogelijkheid om in de lokale boeren en tuinders te investeren is het initiatief van Jan Huijgen van de Eemlandhoeve in Bunschoten: BB4food

BB4Food (Burgers & Boeren 4 Food) is een nationaal initiatief met als doel 100 boeren en 10.000 burgers concreet aan elkaar te verbinden, door gezonde producten aan te bieden en burgers te laten participeren in de aangesloten boerderijen. We maken dan de beweging naar een Maatschappelijk Gezond Voedselsysteem waarbij burgers, boeren, organisaties in het land en het onderwijs, samen gaan werken.

Everything must change (rg301)

Brian McLaren is een leidende stem in de innovatie kerkbewegen en neo-monastieke wereld. Zijn visie op “a new kind of christianity” is breed: van spirituele vernieuwing en theologische verdieping tot maatschappelijke verandering en politiek engagement.

Zijn boek “Everything must Change” is zijn meest activistische boek. Hierin draagt hij uit dat onze wereld zich op systeem niveau in een aantal diepe crises verkeerd. Bij Reisgenoten kijken we vaak naar individuele gedragsverandering of persoonlijke verdieping, maar soms is het ook goed om de systemen en globale crises voor ogen te hebben. Daarom gaan we ons met Brian McLaren verdiepen in het grotere plaatje en de taak van “a new kind of christian” in het systeem.

Opdracht:

– Welke lessen leer je uit de video’s.

– En wat is je rol in de systemen (Hoe roept Jezus je op om in elk systeem verandering aan te brengen)?

Bekijk de kortere video, een samenvatting met Afrikaans muziekje er onder:

Of de langere toespraak van Brian McLaren zelf, inclusief theologie.

Creativiteit (rg401)

“Maken” is niet alleen het mooier maken van de wereld door recht of duurzaamheid, maar ook door het maken van kunst of het gebruik van creatieve vermogens. In deze challenge gaan we een klein kunstwerk maken.

Opdracht: Maak iets moois waar je zelf blij van wordt en deel dit op een niet digitale manier met iemand anders. Denk bijvoorbeeld aan:

– een (bestaand) gedicht in mooie letters opschrijven (handletteren),

– een bos bloemen in een vaas schikken,

– een kussenhoes maken van losse lapjes stof,

– een foto maken,

– de aankleding van een feestje verzorgen,

– een rekje maken om spullen op te zetten, etc.

Ter inspiratie… Slinkachu:

LEREN

Art-based Learning | Leren door kunst (rg005)

Art-based learning is een nieuwe manier van leren; één waarbij kunst centraal staat als hulpbron in jouw eigen leerproces. Normaal gesproken leer je over kunst, bij art-based learning gaat het juist om het leren van een kunstwerk. Kunst kan zo een kennisbron zijn om antwoorden te vinden op voor jou belangrijke (levens-) vragen. Datgene wat je leert is dus heel persoonlijk en afhankelijk van de vraag die je jezelf stelt voorafgaand aan het bezoeken van een tentoonstelling of bekijken van een kunstobject.

De art-based learning methodiek is ontwikkeld door Lutters (2012). De vier stappen (voor een bezoek aan een museum of tentoonstelling) staan hieronder beschreven.

1 STEL EEN RELEVANTE VRAAG – 5 minuten

Bedenk een vraag die voor jou op dit moment belangrijk is. Dat kan een persoonlijke vraag zijn, maar ook een vraag die gaat over je toekomstige rol als docent of over hoe het onderwijs van de toekomst eruit zou kunnen zien.

2 ZOEK EEN KUNSTWERK DAT JE AANSPREEKT – 15 rondlooptijd + 15 minuten kijktijd

Loop door de tentoonstelling en kies intuïtief één kunstwerk uit als sprekend object. Laat vervolgens het kunstwerk op je inwerken. Nog niet teveel nadenken, maar vooral je zintuigen openstellen. Wat zie je? Wat hoor je? Wat ruik je? Wat gebeurt er met je? Je laat het kunstwerk aan het woord.

3 VERBEELD DE MOGELIJKE WERELD 15 minuten

Geef jezelf carte blanche om met het kunstwerk en je verbeelding aan de haal te gaan. Je mag je door je eigen fantasie en het kunstwerk laten meeslepen. Het is de bedoeling om te gaan associëren. Waar denk je nog meer allemaal aan? Welke ideeën komen er bij je op? Welke herinneringen? Je gaat in dialoog met het kunstwerk. Voel je vrij om je gedachten te noteren, schetsen te maken, (details) te fotograferen, etc.

4 VERTEL EEN VERHAAL 5 minuten per persoon

Je bent nu toe aan het vertellen van je verhaal. Zoek 1 of 2 andere studenten op en bespreek je ervaringen met hen. Het vertellen is in zichzelf een analyse- en reflectieproces. Er ontstaat betekenis en begrip, wat leidt tot een eigen verhaal, nieuwe kennis en een voorlopig antwoord op de door jou geformuleerde vraag. Deel en luister.

Meer informatie: zie dit artikel voor het onderwijs.

Boekentip: Voorbij de kunst – Jobbe Holtes, Yotka Kroeze

Post-Kritisch Geloven (rg105)

Deze theorie gaat over de mogelijkheid om te komen te een “post-kritisch geloof”. Er wordt onderscheid gemaakt tussen wat men gelooft (letterlijk en symbolische interpretatie van de bijbel) en hoe men gelooft: geloof of ongeloof (in de zin van de menselijke reactie op het verhaal: vertrouwen of commitment).

Bekijk eerst de video over de PKG schaal:

Doe vervolgens zelf de PKG test hier.

Deel de uitslag met anderen in de groep of je omgeving. Geeft de uitslag van de test je nieuwe inzichten?

Second half of life (rg205)

Richard Rohr beschrijft in zijn geweldige boek “Falling Upward” het verschil tussen de eerste en tweede helft van je leven. Het gaat hier niet om je leeftijd, maar om de manier waarop je leeft. Mensen in de eerste helft van hun leven zijn bezig met hun ego te bouwen, identiteit te vinden en willen graag iets presteren, kinderen grootbrengen, carrière maken of hun reputatie vestigen. Mensen in de tweede helft hebben geleerd om door falen en lijden heen een nieuwe wijsheid te vinden. Ze weten wie ze mogen zijn en kunnen geven. Ze hebben “diepe wortels” en hoeven niet meer hun ego te bouwen. Ze zijn vrij en leven voor iets wat groter is dan hun eigen belang: waar is het leven voor?

Bekijk de korte video:

Of de lange versie:

Vragen:

– waar sta je in je leven: eerste helft of tweede? Of op de grens?

– Falling upward: heb je lijden of een crisis wat je omhoog laat vallen?

– wat leer je van de video?

Deel je observaties!

Karaktervorming (rg305)

Leren over je eigen karakter is een manier om jezelf te leren kennen en om te kijken hoe je functioneert in verschillende omstandigheden. Daarnaast is het ook mogelijk om je karakter te vormen. Karaktervorming is voor Reisgenoten een diepe les: het blijft je bij in allerlei veranderende omstandigheden en fases in je leven.

Opdracht:

Bestudeer de BIG 5 op de site van depsycholoog.nl

– welke karaktereigenschappen heb je

– formuleer een oefening om een karaktereigenschap te verdiepen

Persoonlijkheid (rg405)

Hoe we leren heeft veel te maken met onze persoonlijkheid. De bekende MBTI test is een heel aardige manier om je persoonlijkheid onder woorden te brengen.

Doe hier de test.

Deel met elkaar de uitslag van de persoonlijkheidstest en wat je herkent of juist niet.